фото: opennews.kz/ ашық дереккөзден алынды

Жеке сот орындаушысының лицензиясын тоқтату және лицензиясынан айыру тәртібі Қазақстан Республикасында жеке сот орындаушыларының қызметі заңмен реттеледі және олардың кәсіби қызметін жүзеге асыру үшін міндетті түрде лицензия талап етіледі.

Лицензия – бұл жеке сот орындаушысының заңды түрде қызмет көрсетуіне берілетін ресми рұқсат құжаты. Алайда белгілі бір жағдайларда бұл лицензияның қолданылуы уақытша тоқтатылуы немесе толықтай қайтарып алынуы мүмкін. Лицензияны тоқтата тұру негіздері Жеке сот орындаушысының лицензиясын уақытша тоқтата тұру – бұл оның қызметін белгілі бір мерзімге шектеу дегенді білдіреді.

 Мұндай шешім келесі жағдайларда қабылдануы мүмкін:

• заң талаптарын бұзу фактілері анықталған жағдайда;

• атқарушылық іс жүргізу барысында өрескел заң бұзушылықтарға жол беру;

• кәсіби міндеттерін тиісті деңгейде орындамау;

• сот орындаушысының біліктілігін арттырудан өтпеуі;

• тәртіптік жауапкершілікке тартылуы.

Лицензиядан айыру – бұл жеке сот орындаушысының қызметін толық тоқтату, яғни оның кәсіби қызметпен айналысу құқығынан айырылуы. Бұл ең қатаң шаралардың бірі болып табылады және келесі жағдайларда қолданылады:

• заңнаманы жүйелі түрде немесе өрескел бұзу;

• сот шешімімен кінәлі деп танылуы;

• жалған мәліметтер беру арқылы лицензия алу фактісі анықталса;

• сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауы;

• кәсіби әдеп нормаларын өрескел бұзу;

• қызметіне сенімнің толық жоғалуы.

Лицензиядан айыру тек сот тәртібімен жүзеге асырылады. Шешім қабылдау тәртібі Лицензияны тоқтата тұру немесе одан айыру туралы іс қозғау уәкілетті органның тексерісі нәтижесінде немесе мүдделі тұлғалардың шағымы негізінде басталуы мүмкін. Тексеру барысында барлық мән-жайлар жан-жақты қаралып, дәлелдер жиналады.

         Егер заң бұзушылық расталса:

 • уақытша тоқтату туралы шешімді уәкілетті орган қабылдайды;

 • лицензиядан айыру мәселесі сотқа жолданады.

Сот барлық дәлелдерді қарап, заң талаптарына сәйкес шешім шығарады. 

Лицензиясы тоқтатылған жеке сот орындаушысы уақытша өз қызметін жүзеге асыра алмайды. Ал лицензиясынан толық айырылған жағдайда:

• ол жеке сот орындаушысы ретінде жұмыс істеу құқығынан айырылады;

• қайтадан лицензия алу үшін заңда белгіленген талаптарды толық қайта орындауы қажет.

Жеке сот орындаушысының қызметі – жоғары жауапкершілікті талап ететін құқықтық сала. Сондықтан олардың әрекеті заң аясында қатаң бақыланады. Лицензияны тоқтату немесе одан айыру – заңдылықты қамтамасыз етуге және азаматтардың құқықтарын қорғауға бағытталған маңызды тетіктердің бірі.

                                        Дастан ШАРАПАТОВ,

  Қызылорда облысы Әділет департаментінің мемлекеттік сот орындаушысы

 

Өзге де жаңалықтарды оқу үшін Telegram арнамызға жазылыңыз!