Фото:https://www.gov.kz/memleket/entities/vko-glubokoe-glubokoe/press/news/details/926239

Жаһандану үдерісінің қарқынды дамуы азаматтардың шетелде білім алуы, еңбек етуі және түрлі құқықтық қатынастарға түсуін арттырды. Осындай жағдайларда ресми құжаттардың шетел мемлекеттерінде заңды күшке ие болуы аса маңызды. Бұл ретте апостиль қою рәсімі – құжаттардың халықаралық деңгейде танылуын қамтамасыз ететін негізгі құқықтық құралдардың бірі.

Апостиль – құжаттың түпнұсқалығын, оған қол қойған тұлғаның өкілеттілігін және ресми мөрдің шынайылығын растайтын арнайы белгі. Аталған рәсім 1961 жылғы Гаага конвенциясына сәйкес жүзеге асырылады және құжаттарды консулдық заңдастыру рәсімін айтарлықтай жеңілдетеді.

Қазақстан Республикасында апостиль қою тәртібі заңнамамен нақты реттелген. Апостиль қою құзыреті құжаттың түріне қарай уәкілетті мемлекеттік органдарға жүктелген. Мәселен, сот органдарының құжаттарына – сот жүйесі, нотариалдық құжаттарға – әділет органдары, ал білім туралы құжаттарға – білім беру саласындағы уәкілетті орган апостиль қояды.

Апостиль қою рәсімі, әдетте, бірнеше кезеңнен тұрады. Алдымен азамат қажетті құжаттарды дайындап, белгіленген органға өтініш береді. Өтінішке құжаттың түпнұсқасы немесе нотариалды куәландырылған көшірмесі қоса ұсынылады. Кейін уәкілетті орган құжаттың заң талаптарына сәйкестігін тексеріп, тиісті талаптар орындалған жағдайда апостиль белгісін қояды.

Апостиль қойылған құжаттар Гаага конвенциясына қатысушы мемлекеттердің аумағында қосымша заңдастырусыз заңды күшке ие болады. Бұл рәсім азаматтардың уақытын үнемдеп, құжат айналымын жеңілдетуге мүмкіндік береді.

Сонымен қатар, апостиль тек аталған конвенцияға қатысушы елдер арасында ғана қолданылады. Егер құжат ұсынылатын мемлекет бұл конвенцияға қосылмаған болса, онда құжаттарды консулдық заңдастыру рәсімінен өткізу қажет.

Азаматтар апостиль алу барысында құжаттардың дұрыстығына, толық рәсімделуіне және заң талаптарына сәйкестігіне ерекше назар аударуы тиіс. Себебі құжаттағы кез келген сәйкессіздік рәсімнің тоқтатылуына немесе бас тартуға әкелуі мүмкін.

Қазіргі уақытта мемлекеттік қызметтердің цифрландырылуы апостиль қою рәсімін де жеңілдетіп отыр. Электрондық форматта өтініш беру мүмкіндігі халыққа қолайлы жағдай жасап, қызмет көрсету сапасын арттыруда.

Қорытындылай келе, апостиль қою рәсімі – халықаралық құқықтық қатынастарда құжаттардың заңды күшін қамтамасыз ететін маңызды тетік. Ол азаматтардың құқықтарын қорғауға, халықаралық байланыстарды дамытуға және құқықтық жүйенің тиімділігін арттыруға бағытталған.

                                                     А.Тілек,

Қызылорда қаласының әкімшілік

 құқық бұзушылықтар жөніндегі

мамандандырылған сотының

жетекші маманы

 

Өзге де жаңалықтарды оқу үшін Telegram арнамызға жазылыңыз!