Қоғамның өркениеттілігі мен әлеуметтік жауапкершілігі ең алдымен оның әлсіз топтарға деген көзқарасынан айқын аңғарылады. Әсіресе ерекше қажеттілігі бар балалардың тағдыры, олардың өмір сүру сапасы, білім алуы мен қоғамға бейімделуі – мемлекет пен азаматтық қоғамның ортақ міндеті. Себебі мұндай балаларға көрсетілетін қолдау – тек әлеуметтік көмектің бір түрі ғана емес, елдің болашағына, адамгершілік құндылықтарға негізделген ұзақ мерзімді инвестиция.
Осы маңызды мәселе 2026 жылдың 5 ақпанында Қызылорда қаласында өткен кеңейтілген форматтағы кездесудің негізгі өзегіне айналды. Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясының Қызылорда облыстық филиалының бастамасымен ұйымдастырылған «Мүгедек балалар мен оларды күтіп-бағатын арнайы орындардың әлеуметтік мәселелері» тақырыбындағы жиын қоғамда көп айтыла бермейтін, бірақ шешілуі аса өзекті мәселелерді ашық әрі жан-жақты талқылауға мүмкіндік берді.
Аталған кездесуге мемлекеттік органдардың өкілдері, әлеуметтік сала мамандары, қоғамдық ұйым мүшелері, арнайы мекемелердің қызметкерлері, ерекше қажеттілігі бар балалардың ата-аналары және партия мүшелері қатысты. Бұл басқосу мазмұнды пікір алмасу алаңына айналып, саладағы нақты проблемаларды ортаға салып, оларды шешудің жолдарын бірлесе қарастыруға бағытталды. Қатысушылар мәселелерді тек ресми есеп пен статистика тұрғысынан емес, нақты өмірлік тәжірибе мен күнделікті кездесетін қиындықтар арқылы талқылады.
Жиын барысында ерекше қажеттілігі бар балаларға көрсетілетін әлеуметтік, медициналық және психологиялық қызметтердің қолжетімділігі мен сапасына қатысты бірқатар түйткілдер көтерілді. Кейбір өңірлерде логопед, дефектолог, психолог сынды білікті мамандардың жетіспеушілігі, оңалту қызметтерінің шектеулі болуы балалардың толыққанды дамуына кері әсер етіп отырғаны айтылды. Сонымен қатар, қызмет көрсету сапасының аймақтар арасында біркелкі еместігі де алаңдаушылық тудырды. Бір өңірде балаға кешенді қолдау көрсетілсе, енді бір жерде ата-аналар қажетті қызметті алу үшін ұзақ уақыт кезек күтуге немесе басқа қалаға баруға мәжбүр. Бұл жағдай әлеуметтік әділеттілік қағидаттарына сай келмейтіні атап өтілді.
Кездесу барысында мүгедек балаларды күтіп-бағумен айналысатын арнайы мекемелер қызметкерлерінің еңбек жағдайы да кеңінен қозғалды. Қатысушылар бұл салада еңбек ететін мамандардың жұмысы аса ауыр әрі үлкен жауапкершілікті талап ететінін атап өтіп, соған қарамастан еңбекақы деңгейі мен әлеуметтік кепілдіктердің жеткіліксіз екенін айтты. Кейбір мекемелерде кадр тапшылығы мен қызметкерлердің кәсіби күйзеліске ұшырауы байқалатыны, бұл өз кезегінде көрсетілетін қызмет сапасына тікелей әсер ететіні де айтылды. Осыған байланысты сала мамандары қызметкерлердің кәсіби біліктілігін жүйелі түрде арттырумен қатар, олардың әлеуметтік жағдайын жақсарту қажеттігін алға тартты.
Сөз алған ата-аналар ерекше қажеттілігі бар балаларға көрсетілетін қызметтердің тек формалды сипатта қалып қоймауы тиіс екенін баса айтты. Олардың пікірінше, қызметтің басты өлшемі – қағаз жүзіндегі есеп емес, баланың нақты дамуы, оңалуы және қоғамға бейімделу деңгейі болуы қажет. Кей жағдайда ресми түрде көрсетілген қызмет пен оның нақты нәтижесі арасында алшақтық бар екені айтылып, бұл мәселені тиімді бақылау және кері байланыс арқылы шешу қажеттігі көтерілді.
Кездесу барысында «№5 арнайы мектеп-интернаты» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің басшысы сөз алып, атқарылған жұмыстар туралы кеңінен баяндады. Соңғы жылдары интернатта бірқатар жөндеу жұмыстары жүргізіліп, оқу-тәрбие процесін жақсартуға бағытталған нақты бастамалар қолға алынғаны айтылды. Сонымен қатар, қоғамдық қорлардың қолдауымен заманауи құрал-жабдықтармен қамтылған арнайы кабинеттер ашылып, олар балалардың білім алуына, оңалту шараларынан өтуіне және жан-жақты дамуына қолайлы жағдай жасап отырғаны атап өтілді. Интернат басшылығы алдағы уақытта да мекеменің материалдық-техникалық базасын нығайту бағытындағы жұмыстар жалғасатынын жеткізді.
Аталған шараның маңыздылығы өңірлік бұқаралық ақпарат құралдарының да назарын аударды. «Qyzylorda TV» телеарнасының түсіру тобы жиынға қатысып, іс-шараның өту барысын көпшілік назарына ұсынды. Бұл ерекше қажеттілігі бар балалар мәселесін кең аудиторияға жеткізіп, қоғамның назарын аударуға мүмкіндік берді.
Жиын барысында ата-аналар интернат басшылығы мен ұжымының жұмысына оң баға беріп, балаларға жасалып жатқан жағдай үшін шынайы алғыстарын білдірді. Олардың айтуынша, мұндай кездесулер өзара сенімді нығайтып, көтерілген мәселелерді бірлесе шешуге жол ашады. Ата-аналардың ризашылық сөздері жиынның маңызын арттырып, ортақ жауапкершілік сезімін күшейтті.Кездесу қорытындысы бойынша қатысушылар бірқатар нақты әрі маңызды ұсыныстар енгізді. Осы орайда ,«№5 арнайы мектеп – интернаты» коммуналдық мемлекеттік мекемесі жағдайын жақсарту мәселесіне ерекше назар аударылды. Балалардың қауіпсіз, жайлы және тиімді ортада білім алуын қамтамасыз ету үшін заманауи талаптарға сай жаңа ғимарат салу мүмкіндігін қарастыру ұсынылды. Мұндай ғимарат білім беру мен оңалту процесінің сапасын арттырып, балалардың күнделікті тұрмысына қолайлы жағдай жасауға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, арнайы мекемелердегі кадрлық әлеуетті күшейту қажеттігі атап өтілді. Білікті мамандардың санын арттыру, кадр тапшылығын жою, қызметкерлердің кәсіби деңгейін жүйелі түрде көтеру, тұрақты әлеуметтік кепілдіктер мен қолайлы еңбек жағдайын қамтамасыз ету ұсынылды. Бұл шаралар саладағы кадр тұрақтылығын сақтап, көрсетілетін қызмет сапасын арттыруға ықпал етеді.
Үшінші маңызды ұсыныс ерекше қажеттілігі бар балаларды әлеуметтік ортаға бейімдеуге бағытталған инклюзивті жобаларды дамытуға қатысты болды. Мұндай жобалардың санын көбейтіп қана қоймай, олардың сапасын арттыру, тәжірибелі әрі білікті мамандарды тарту арқылы тұрақты қолдау жүйесін қалыптастыру қажеттігі айтылды. Инклюзивті жобалар балалардың қоғаммен байланысын нығайтып, олардың өз мүмкіндіктерін толық ашуына жол ашады.
Қорыта айтқанда, Қызылордада өткен бұл кездесу ерекше қажеттілігі бар балалардың мәселесіне бейжай қарамайтын азаматтардың, сала мамандары мен ата-аналардың бір алаңда бас қосқанын көрсетті. Ашық диалог пен нақты ұсыныстарға негізделген мұндай басқосулар әлеуметтік саясаттың тиімділігін арттырып, маңызды шешімдер қабылдауға негіз болары сөзсіз. Себебі ерекше қажеттілігі бар баланың тағдыры – бір отбасының ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ жауапкершілігі. Ал сол жауапкершілікті сезіну – нағыз өркениетті қоғамның басты белгісі.
ЖСДП Қызылорда облыстық филиалының баспасөз қызметі
Өзге де жаңалықтарды оқу үшін Telegram арнамызға жазылыңыз!