Қазақстан Республикасының сот жүйесінде кассациялық сот ерекше орын алады. Ол – сот актілерінің заңдылығы мен негізділігін тексеретін, сот тәжірибесінің біркелкі қолданылуын қамтамасыз ететін жоғары тұрған сот сатысы. Кассациялық соттың басты міндеті – төменгі сатыларда жол берілген құқықтық қателіктерді түзету арқылы азаматтардың, ұйымдардың және мемлекеттің заңды құқықтары мен мүдделерін қорғау.

Кассациялық сот бірінші және апелляциялық саты соттарының заңды күшіне енген шешімдері мен қаулыларын қарайды. Алайда ол істі қайтадан мәні бойынша зерттемейді, яғни жаңа дәлелдемелерді қарамайды. Бұл сот сатысы тек материалдық және процестік құқық нормаларының дұрыс қолданылған-қолданылмағанын тексеруге бағытталған.

Кассациялық тәртіпте істі қараудың басты негіздері – заң нормаларын бұзу, соттың құқықты дұрыс түсіндірмеуі немесе сот актісінің заң талаптарына қайшы келуі болып табылады. Осыған байланысты кассациялық сот төменгі соттардың шешімдерін өзгеріссіз қалдыруға, өзгертуге немесе толық не ішінара күшін жоюға құқылы.

Кассациялық шағымды тараптар, олардың өкілдері немесе прокурор заңда белгіленген мерзімдер мен тәртіпке сәйкес бере алады. Шағымда сот актісінің қай тұсы заң талаптарына сай келмейтіні нақты көрсетілуі тиіс. Бұл талаптар кассациялық сот ісін жүргізудің тәртіпті, нақты әрі тиімді болуын қамтамасыз етеді.

Кассациялық соттың шешімдері түпкілікті болып табылады және заңды күшіне енген сәттен бастап міндетті түрде орындалуға жатады. Бұл – сот жүйесіндегі құқықтық тұрақтылықты қамтамасыз ететін маңызды қағида. Сонымен қатар кассациялық соттың құқықтық ұстанымдары сот тәжірибесіне бағыт-бағдар беріп, болашақта ұқсас істердің заңға сай шешілуіне ықпал етеді.

Қазіргі таңда кассациялық соттың қызметі азаматтардың сотқа деген сенімін арттыруда, заң үстемдігін нығайтуда және әділ сот төрелігін қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарып отыр. Оның жұмысы құқықтық мемлекет қағидаттарын іске асыруға, сот жүйесінің сапасы мен ашықтығын арттыруға бағытталған.

Қорытындылай келе, кассациялық сот – сот төрелігінің соңғы сүзгісі, заңдылықтың кепілі және құқықтық тәртіптің берік тірегі болып табылады.

Л.Әбдуәли,
Қызылорда облысы мамандандырылған
ауданаралық әкімшілік сотының
бас маман-сот отырысының хатшысы

 

Өзге де жаңалықтарды оқу үшін Telegram арнамызға жазылыңыз!