Наурыз – қазақ халқы үшін ежелден келе жатқан ең қастерлі әрі маңызы зор мерекелердің бірі. Бұл күн – табиғаттың жаңарып, тіршіліктің қайта жанданып, күн мен түннің теңесетін ерекше кезеңі. Көктемнің келуімен бірге адамдардың көңілі көтеріліп, айналаға жаңа өмір, жаңа үміт, жаңа бастамалар келеді. Сондықтан да халқымыз Наурызды жыл басы деп қабылдап, оны ерекше ықыласпен қарсы алған. Бұл мереке тек табиғаттың жаңаруын ғана емес, адамдар арасындағы татулықты, мейірімділікті, бірлікті де білдіреді. Наурыз келгенде адамдар бір-біріне ақ тілектер айтып, өкпе-реніштерін ұмытып, жаңа жылды таза көңілмен бастауға тырысады.
Қазақ халқы Наурыз мейрамын ғасырлар бойы үлкен дайындықпен қарсы алған. Үйлер тазаланып, айнала ретке келтіріліп, адамдар жаңа киім киіп, бір-бірінің үйіне қонаққа барған. Бұл күні үлкендер бата беріп, жастар ізет көрсетіп, бүкіл ауыл болып мерекелік көңіл күйді бөліскен. Наурыздың басты тағамы – наурызкөже. Жеті түрлі дәмнен дайындалатын бұл тағам молшылықтың, берекенің және ырыстың белгісі саналады. Халық арасында «Наурыз көжеден дәм татсаң, жыл бойы тоқшылық болады» деген сенім бар. Сондықтан әр шаңырақта наурызкөже дайындалып, келген қонақтарға ұсынылады. Бұл – қонақжайлықтың, кеңпейілдіктің белгісі.
Наурыз мерекесінде түрлі ұлттық ойындар мен салт-дәстүрлер де кеңінен аталып өтеді. Ауыл жастары алтыбақан теуіп, ән айтып, күй тартып, ұлттық ойындар ұйымдастырған. Көкпар, қазақша күрес, қыз қуу сияқты ойындар халықтың көңілін көтеріп, мерекенің сәнін келтірген. Осындай дәстүрлер арқылы халықтың мәдениеті мен рухани құндылықтары ұрпақтан-ұрпаққа беріліп отырған. Наурыз тек ойын-сауық мерекесі ғана емес, сонымен бірге адамдарды бірлікке, сыйластыққа, адамгершілікке тәрбиелейтін рухани құндылықтарға толы мейрам.
Тәуелсіздік жылдарында Наурыз мерекесінің маңызы бұрынғыдан да арта түсті. Бүгінде бұл мереке еліміздің барлық аймақтарында кең көлемде аталып өтеді. Мерекелік шаралар ұйымдастырылып, ұлттық мәдениет пен салт-дәстүрлер кеңінен насихатталады. Бұл күндері қалалар мен ауылдарда киіз үйлер тігіліп, халыққа ұлттық тағамдар ұсынылып, концерттік бағдарламалар мен түрлі мәдени іс-шаралар өткізіледі. Мұның бәрі халқымыздың бай мәдени мұрасын дәріптеп, ұлттық бірегейлікті сақтауға үлкен үлес қосады.
Наурыз – тек қазақ халқының ғана емес, көптеген шығыс халықтарының ортақ мерекесі. Сондықтан бұл мейрам халықтарды жақындастырып, достық пен татулықтың символына айналған. Адамдар бір-біріне ізгі тілектер айтып, жақсылық пен игілікті тілейді. Наурыздың басты мәні – жаңару, жақсылыққа ұмтылу, өткенге өкпе сақтамай, болашаққа үмітпен қарау. Осындай ізгі құндылықтарды насихаттайтын бұл мереке әр адамның жүрегіне жылылық пен қуаныш сыйлайды.
Қорыта айтқанда, Наурыз – халқымыздың тарихымен, мәдениетімен, салт-дәстүрімен тығыз байланысты ерекше мереке. Ол адамдарды татулыққа, бірлікке, мейірімділікке шақырады. Табиғаттың жаңаруымен бірге адамдардың да көңілі жаңарып, жаңа үміттерге жол ашады. Сондықтан Наурыз мейрамы – бейбітшілік пен берекенің, жаңару мен жақсылықтың жарқын белгісі болып қала береді. Бұл мереке әр шаңыраққа қуаныш, молшылық пен бақыт әкелсін.
А.Әжіғали,
Қызылорда облысы Әділет департаментінің бас маманы.
Өзге де жаңалықтарды оқу үшін Telegram арнамызға жазылыңыз!