Фото: gov.kz

Сот төрелігінің сапасы тек судьяның кәсіби шеберлігіне ғана емес, сот процесіне қатысатын әрбір қызметкердің адал әрі мұқият жұмысына байланысты. Солардың ішінде сот отырысының хатшысы ерекше орын алады. Бұл қызмет – көзге көп көріне бермейтін, бірақ сот процесінің заңдылығы мен тәртібін қамтамасыз етуде аса маңызды буын. Сондықтан сот отырысының хатшысы болу – үлкен жауапкершілік пен жоғары кәсібилікті талап ететін міндет.

Сот отырысының хатшысы – сот процесінің ұйымдастырушылық және процессуалдық қамтамасыз етілуіне тікелей жауапты тұлға. Ол сот отырысының барысын толық әрі дәл тіркеп, іс жүргізу құжаттарының талапқа сай рәсімделуін қамтамасыз етеді.

Хатшының негізгі миссиясы – сот талқылауының әрбір кезеңі заң талаптарына сәйкес, уақытылы және дұрыс құжатталуын қамтамасыз ету. Себебі сот отырысының хаттамасы кейін апелляциялық немесе кассациялық тәртіпте істі қарау кезінде маңызды дәлелдемелік мәнге ие болады.

Сот отырысының хатшысының қызметтік міндеттері көпқырлы және жауапкершілігі жоғары.

Біріншіден, сот отырысын ұйымдастыруға қатысады. Ол:

  • тараптарды сот отырысының уақыты мен орны туралы хабардар етеді;
  • сот залының дайын болуын қамтамасыз етеді;
  • іс материалдарының толықтығын тексереді.

Екіншіден, сот отырысының хаттамасын жүргізеді. Бұл – хатшы жұмысының ең маңызды бөлігі. Хаттамада:

  • сот отырысының уақыты мен орны;
  • процеске қатысушылардың құрамы;
  • тараптардың түсініктемелері;
  • судьяның ұйғарымдары мен қаулылары нақты әрі толық. көрсетілуі тиіс.

Үшіншіден, процессуалдық құжаттарды рәсімдейді және тараптарға сот актілерін уақытылы жолдайды.

Төртіншіден, сот отырысының техникалық жазбасын жүргізуді қамтамасыз етеді (бар болған жағдайда).

Сот отырысының хатшысы жоғары кәсіби және жеке қасиеттерге ие болу керек. Бұл қызметте:

  • құқықтық сауаттылық;
  • ұқыптылық пен мұқияттылық;
  • жеделдік;
  • жауапкершілік;
  • стресс жағдайында жұмыс істей білу ерекше маңызға ие.

Сонымен қатар хатшы:

  • мемлекеттік тілді және қажет болған жағдайда орыс тілін еркін меңгеруі;
  • іс жүргізу мәдениетін сақтауы;
  • қызметтік әдеп нормаларын ұстануы тиіс.

Көп жағдайда сот отырысының хатшысының еңбегі сырт көзге байқала бермейді. Алайда оның жұмысының дәлдігі мен сапасы бүкіл сот процесінің заңдылығына тікелей әсер етеді.

Мысалы:

  • хаттамадағы қателік апелляциялық сатыда істің қайта қаралуына себеп болуы мүмкін;
  • тараптарды тиісінше хабарламау сот отырысын кейінге қалдыруға әкеледі;
  • құжаттарды уақытында рәсімдемеу процессуалдық мерзімдердің бұзылуына соқтырады.

Сондықтан бұл қызмет тұрақты зейінді, темірдей тәртіпті және кәсіби төзімділікті талап етеді.

Сот отырысының хатшысы – сот төрелігінің көрінбейтін, бірақ аса маңызды тірегі. Оның кәсібилігі, ұқыптылығы мен жауапкершілігі сот процесінің сапасына тікелей әсер етеді.

Сондықтан сот отырысының хатшысы қызметін жай ғана техникалық жұмыс деп бағалауға болмайды. Бұл – заңдылық пен тәртіпті қамтамасыз ететін, жоғары сенім жүктелген жауапты мемлекеттік қызмет.

Алдағы уақытта сот жүйесін одан әрі жетілдіру хатшылардың кәсіби деңгейін көтерумен, цифрлық дағдыларын дамытуымен және олардың еңбегін лайықты бағалаумен тығыз байланысты болмақ.

Т.Әмір,

Қызылорда қаласының

Әкімшілік құқық бұзушылықтар жөніндегі мамандандырылған

сотының бас маман-сот отырысының хатшысы

 

Өзге де жаңалықтарды оқу үшін Telegram арнамызға жазылыңыз!