Бастапқыда спорттық машиналардың еуропалық және американдық екі түрі болатын. Бұл, ең алдымен, жол жүйесіндегі айырмашылықтарға, сондай-ақ халықтың қалауына байланысты бөлінді. Еуропалық автокөліктер сол уақытта тар, бірақ асфальт жоғары жолдарға немесе таулы бұрылыс жолдарына, ауылдық жерлерде жүруге арналды. Автокөліктің негізгі қасиеті өңдеу болды, ал қуаты екінші индикатор болды, өйткені жоғары жылдамдықты дамытудың қажеті жоқ болатын. Сол кездегі классикалық спорттық машиналар, негізінен ағылшындық өндірісте шағын болды, ең қарапайым салон жабдықтарынан тұрды және жайлылығынан кәдімгі көліктерден ерекшеленбеді.

1950 жылдары Еуропалық машиналар АҚШ-та экспортталды. Америкалықтар оларды өзгертіп және жетілдірді: машиналар үлкен, қозғалтқышы қуатты, жайлылық деңгейі жоғары болды. Бірінші спорттық автомобиль – Chevrolet Corvette. Ол классикалық еуропа көлігіне қарағанда үлкен. Төмен қуат пен жайлылықтың төмен деңгейі американдық тұтынушыларды қанағаттандырмады, сондықтан Corvette компаниясы осы бағытта жұмыс жасай бастады. Нәтижесінде жоғары өнімді және жайлы спорттық машиналар сатылымға шықты, ал оны басқару еуропалық көліктерден гөрі жақсы болды. Егер 1960 жылдардың ортасына дейін АҚШ автомобиль өнеркәсібі спорттық автомобильдер шығаруға бағытталса,  сол кезден бастап сериялы автомобильдердің спорттық нұсқасын жасауға көңіл бөлінді.

Технологиялық процесс бір орында тұрмайды. Жыл сайын автомобиль жасаушылар өз тұтынушыларын қатты жылдамдық пен керемет дизайнымен қуантты. Спорттық машиналар жиі ұсыныла бермейді, дегенмен дизайны, сипаттамасы мен бағасы бойынша ерекшеленетін бірнеше түрін шығарады. Көптеген компаниялар автомобильдердің түр-түрін шығарумен айналысады, бірақ таза спорттық машиналар жасап шығаратыны санаулы. Қазіргі нарықтағы брендтер  төменде көрсетілген:

• Шектеулі мөлшерде таза спорттық автомобильдер шығарумен айналысатын компаниялар (Lamborghini, Bugatti).

• Әртүрлі спорттық және жарыс автомобильдерін шығаратын фирмалар (Porsche, Ferrari, Maserati, Yankar, Aston Martin, Alfa Romeo, Audi).

• Әртараптандырылған компаниялар (Mercedes-Benz, Honda, Nissan, Toyota, Mazda, Dodge, Chevrolet және басқалары).

Спорттық машиналардың алғашқы маңызды сипаттамасы – бұл қуатты қозғалтқыш беретін жоғары жылдамдық сапасы деп анық айтамыз. Сонымен қатар спорттық машина екі есікті болады.Алайда кейбір жағдайда төрт есігі болады. Мұндай көліктің шинасы мен дискісі де қарапайым емес, кез келген жерде сатыла бермейді және олардың әр нақты жағдайға арнайы салынатын өрнектері болады.

Қарапайым көліктердегідей спорттық көліктерде өз ішінен үш санатқа бөлінеді:

1.Sportcars – Олар жылдам машиналардың ең төменгі жағында орналасқан. Бұлар бір қарағанда қызықсыз көрінуі мүмкін. Бірақ спорттық машиналар жоғары қуаттылықпен, үнемділікпен, жылдамдықпен және өте жақсы өңдеуімен ерекшеленеді. Спорттық көлік жүргізу, дәлірек айтсақ, оның иесі болу – оны сатып алатындардың өзіне жасай алатын керемет сезімі деуге болады.

2.Supercars – Олар спорттық автомобильге қарағанда әлдеқайда жоғары жайлылық пен бедел деңгейін ұсынады. Суперкарға ие болу белгілі бір мәртебе береді және адамның ауқатты адамдар тобына жататынын не жатпайтынын көрсетеді. Сіз суперкарларды жайден-жай сатып ала алмайсыз. Негізінен өндіріс шығындарының жоғары болуына және олардың эксклюзивтілігіне байланысты, нарықта мұндай көліктердің саны шектеулі. «Супер» санаттағы автомобильдер де сән-салтанаттың айтарлықтай жоғары деңгейімен ерекшеленеді, бұл оларды спорттық машиналардан айқын ажыратады. Мұндай машиналардың өнімділігі айтарлықтай жоғары, ал қозғалтқыштың қуаты шамамен 500 аттың күші, бұл бірнеше секунд ішінде 100 км/сағ жылдамдықты бағындыруға мүмкіндік береді. Суперкарлар спорт пен жайлылықтың үйлесімі деп айтуға болады, бірақ бәріне бірдей қол жетімді бола бермейді.

3.Hypercars – Бұл керемет машина кез келген шеңберден асып түседі. Бұл – физикадан асып түсетін автомобиль индустриясының абсолютті шыңы. Hypercarмен кез келген кездесу спорттық жұмаққа кіргенмен бірдей. Гиперкардан шыққан кезде эмоциялар басым болады және сіз өзіңіздің әлі де тірі екеніңізге сене алмайтындай күй кешесіз. Гиперкар санатына енген алғашқы машиналардың бірі – Bugatti Veyron. Бұл Hypercar-да болуы керек, бірақ 10 есеге көбейтілген көлік. V16 қозғалтқышы 1200 аттың күші, жылдамдығы сағатына 418 шақырым, құны шамамен 1 миллиард 132 миллион теңге.

Әрине мұндай көліктердің арасындағы айырмашылық субъективті. Себебі бір адамға Audi R8 спорттық көлік, ал екіншісіне суперкар болуы мүмкін.

«Спорттық машиналар» деген тіркес кез келген автокөлік жүргізушісін қуантады, өйткені бұл  керемет сезімнің, орасан зор жылдамдық пен бағаның бейнесі. Әрине сіз осындай сәнді көлікпен біздің жолдарда көп жүре алмайсыз, бірақ Қазақстанның көптеген ауқатты адамдары мұндай эксклюзивті машиналарды ішкі жол талғамайтын жолда жүру үшін сатып алады.

Әрине қарапайым адам мұндай машинаны сатып ала алмайды, тіпті қолданылған модельдер де лайықты ақша талап етеді. Бірақ үміт үзбеңіз, мұның да артықшылығы бар. Статистикаға сүйенсек, апатқа ұшыраған спорттық машиналарда қарапайым көліктерге қарағанда өмірге айтарлықтай қауіп төнеді. Сол себепті де сыртқы дизайнына, жылдамдығына қызығып, өміріңізге қауіп төңдіретіндей көлікке мінбеген жөн.

Жансая ТІЛЕУ