фото: kff.kz
Қазақстанның футболдан ұлттық құрамасы Наурыз мерекесінің қарсаңында екі матч өткізіп үлгерді. Құрама ойыншылары Станислав Черчесов кеткелі бірінші ойындарын өткізіп, жаңа бапкер Али Алиевтің баптауымен жасыл алаңға шығып, ел намысын қорғады. Бастаманы жақсы деп, не жаман деп те айта алмаймыз. Рас, бұрынғы олқылықтардың ізі түбегейлі жойыла қойған жоқ. Құрамадан да аса бір өзгешелік байқамадық. Бірақ кей ойыншылардың алаңға шыққаны шынымен көңіл қуантты. Ол жайлы да кейінірек тарқата кетеміз. Сонымен, ұлттық құрама Әлем чемпионатына жорығын қалай бастады? Қалай жеңілдік, қалай жеңдік, шолу жасайық.
Ең алдымен Уэльске қарсы өткен ойынға тоқталайық. Наурыз айының 22-інде өткен ойын британдықтардың 3:1 жеңісімен аяқталды. Рас, таңғалдыратын нәтиже емес. Біздің құрама әу бастан-ақ аутсайдер саналғаны бесенеден белгілі. Көбіне басымдықты Алиевтің келуімен не өзгеріс болды, соған бердік. Черчесов бұған дейінгі құрама схемасына көңілі толмай, ойынды төрт қорғаушымен бастауды жөн көріп еді. Бірақ тактикалық тұрғыда ойнауға әлі қауқары жете қоймаған құрама үшін Еуропаның белді құрамаларына қарсы аталған ойын стилі әбден қиынға соқты. Норвегиялықтарға қарсы тең ойынмен мақтанбасақ, жылды голсыз өткіздік. Алиев болса сол баяғы Адиевтің футболын жөн есептеген секілді. Осылайша байырғы 5-4-1 схемасына қайта оралдық.
Негізгі құрамға келер болсақ, өзгеріс жоқ емес, бар. Шақыртылған құрамның өзінен бұған дейін екі-үш жылға жуық қақпа торын күзеткен Шацкийді байқамадық. Бұл жолы «Қайрат» қақпашысы Заруцкий 31 жасында ұлттық құрамадағы дебютін өткізді. Сондай-ақ негізгі шабуылшы етіп қызылордалық «Қайсардың» ойыншысы Айбар Жақсылықов алаңға шықты. Бақтияр Зайнутдиновтың алған жарақаты командаға оңайға түскен жоқ, оның орнын Серікжан Мужиков басты.
Алиев матч алдында ең басты міндет – Уэльстің қарқынына төтеп беру екенін атап өткен еді. Жалпы, қазақстандықтар алаң иелерінің жоғары жылдамдығына лайықты жауап қайтарды деуге негіз бар. Валлийліктер допты 70% уақыт бойы бақылағанымен, Алиевтің командасын толықтай басымдықпен ойнауға мәжбүрлей алған жоқ. Тіпті, алғашқы қауіпті сәтті қонақтар жасаған болатын – төртінші минутта белсенді ойнаған Самородов қатарынан екі рет соққы жасап, бірақ сәтті болмай, тек бұрыштама добына ие болды. Дегенмен Қазақстан құрамасы үшін ең өкініштісі Уэльстің бірінші шабуылын жіберіп қоюында. Бұрыштама добын орындағаннан кейін Крейг Белламидің ойыншылары доптан айырылып қалды, бірақ Мужиков өз айып алаңындағы Тағыбергенге тәуекелді пас берді. Қарсылас қысым көрсетіп жатқанда, ол допты бірден алысқа тебудің орнына тоқтатуды жөн көріп қателік жасады. Осы сәтте хавбекке қарсы қарқынды қысым жасалып, ал Джеймстің соққысы Марочкинге тиіп, есеп ашылды.
Бұл голдан соң Уэльс ойыншылары шабуылды одан әрі үдетіп, мінез көрсетті. Қазақстандықтарда қорғаныстан басқа шара болмады. Тек Чесноков бастаған шабуылдардың бірінде айып алаңында доп қолына тиіп кеткен Робертстің арқасында біздің пайдамызға он бір метрлік пенальти берілді. Тағыберген мүмкіндікті мүлт жібермеді. Онсызда басы былыққа толып, өз клубының наразылығына ұшырап жүрген Асхат егер бұл пенальтиді қисық тепкенде, мүмкін осы ойынның нағыз антиқаһарманына айналар ма еді.
Бірінші тайм бағымызға орай тең есеппен аяқталды. Алайда «валийліктер» екінші тайм бастала салысымен біздің қорғаныс шебінің әбден зығырданын қайнатты. «Тоттенхэмдік» қорғаушы Бен Дэвис қақпашы Александрдың қателігін оңды пайдалана алды. Осылайша Уэльс құрамасы есепті еселеді.
Ойын жүрмей жатыр, командаға тың ойыншылар керек. Осы тұста қосалқы құрамда отырған екі бриллиант 16 жастағы жақында ғана лондондық «Челсидің» қатарын толтырған Сәтпаев пен араға үш жыл салып құрамаға қайта оралған, сол аралықта тактикалық тұрғыда нағыз мықты жартылай қорғаушы болып үлгерген Георгий Жуков алаңға шықты. Екі ойыншы да келе салысымен команадаға жаңа дем берді десек болады. Сәтпаев басқа ойыншыларға қарағанда басқаша ойланатындығы, техникалық басым екендігі көзге оттай басылды. Корпуспен жұмысы, темпті бақылауы шынымен риза қылды. Ал Жуков болса әр допқа жармасып, прессингте үлкен көмегін тигізді. Ол да шетел көрген ойыншы екені көрініп тұр.
Дегенмен тың ойыншылардың қосылуы құрамаға дем бергенмен, гол әкелмеді. Керісінше, ойынның соңғы минутында матчқа жаңадан қосылған Матонда есепті 3:1-ге жеткізіп, құрама ӘЧ-на іріктеу кезеңінің бірінші ойынында жеңіліс тапты.
Араға үш күн салып ұлттық құрама Лихтенштейнмен кездесті. Тағы да қонақта. 12 жыл бойғы жеңіссіз серияны бұзуға таптырмас мүмкіндік.
Бұл жолы Алиев құраманы жандандыруды жөн көрген секілді. Бірақ бұған дейінгі схемадан ауытқыған жоқ. Алдыңғы кездесуде жақсы ойнаған Сәтпаев пен Жуков бастапқы құрамда. Ал оң жаққа Астановты сынап көруді құп көрген екен.
Бірінші тайм бастала салысымен екі құрама да допқа таласумен болды. Матч барысынан-ақ құрама жанкүйерлері қазақстандық аяқдопшылардың нашар ойнап жатқандығын айтып, наразылығын білдірді. Тек ойынның соңғы жағында ғана қазақстандық ойыншылар есеп ашты. Гол авторы – Максим Самородов. Быстровтың оң қапталдан әуелете берген пасын оңтайлы пайдаланған «Ахматтық» вингер екінші голға да үлесін қосты. Нақтырақ айтқанда, үш минут өткен оның берген кроссын кеше ғана құрамадағы мансабын аяқтаған Марочкин соғып, есепті 0:2-ге жеткізді. Осы сәттен бастап-ақ жеңіске сенімді болдық.
Екінші тайм шыны керек, іш пыстырарлықтай өтті. Екі команда да гол ұруға жөнді талпынбаған да секілді. Бірінші таймдағы нәтижемен құраманың бұл ойыны да тамамдалды. Негізгі құрамға бірінші рет шыққан Сәтпаев алғашқы ойынындағыдай қарқын көрсете алған жоқ. Жалпы, жеңіс пен үш ұпайдан басқа қуантарлықтай ойынды отандық аяқдопшыларымыз тарапынан байқамадық.
Екі ойын қорытындысынан байқағанымыз, құрама жігіттерінде соңғы жылдағы сәтсіздікті жоюға ниет бар секілді. Десе де оған реализация жасауға клубтық деңгейдегі ойын, яғни практика жетіспейтін секілді. Қос қапталдағы Вороговский де, Быстров та «Астана» клубының қосалқы құрамының ойыншыларына айналды. Былтыр ғана Испания жастарын тәлтіреткен Кенжебек те біз күткен үмітті ақтамады. Ал Сәтпаевты қалай болса да даттай алмаймыз. Өз жасына тән, тіпті артық ойын өрнегін көрсете алды. Бірақ бірінші минуттан алаңға шығуға әлі ерте секілді. Келесі ойындар маусым айында басталады. Жігіттерге сенім артамыз. Али Алиев адаптациясы жемісін береді деген үміттеміз.
Саят АСҚАРҰЛЫ
Өзге де жаңалықтарды оқу үшін Telegram арнамызға жазылыңыз!