Фото: pddtest.kz
Бірқатар ауыр заңбұзушылықтар үшін қазақстандық жүргізушілер жүргізуші куәлігінен ұзақ уақытқа айырылуы мүмкін. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.
Жүргізуші куәлігін айырудан басқа, жүргізушілер жұмысынан айырылып, белгілі бір қызмет түрлеріне тыйым салынуы мүмкін. Дегенмен бұл тек ерекше жағдайларда ғана қолданылады.
Ішкі істер министрлігі ең қатаң жазалар алкогольдік, есірткі немесе басқа да мас күйінде көлік жүргізуге байланысты заңбұзушылықтар үшін қолданылатынын айтты. Бұл шаралар апат деңгейін азайту үшін енгізілді.
Мас күйінде көлік жүргізу
Қылмыстық кодекстің 345-1-бабында мас күйінде жүргізушілердің жол қозғалысы ережелерін бұзғаны үшін жауапкершілік көзделген. Баптың алғашқы үш бөлігі бойынша сот белгілі бір қызмет түрлеріне 10 жылға дейін тыйым сала алады. Ал 4-бөлімде мұндай куәліктерге өмір бойы тыйым салу көзделген.
Жүргізуші куәлігі жоқ адам көлік жүргізуі
Қылмыстық кодекстің 346-бабында одан да қатаң жазалар бар. Бұл жүргізуші куәлігінен айырылған және мас күйінде рөлге отырған жағдайларға қолданылады.
Сонымен қатар бұл бап көлік басқаруды осындай жүргізушіге берген немесе оған көлік жүргізуге рұқсат берген адамдарға қолданылады. Осы баптың алты бөлігінің барлығы көлік жүргізуге қатысты қызметке өмір бойына тыйым салуды көздейді.
Ішкі істер министрлігі әрбір апаттың жіктелуі оқиғаның нақты жағдайларына, заңбұзушылықтың сипатына және одан туындаған салдарға байланысты екенін атап өтті. Сондықтан апаттарға қатысты қылмыстық істер жеке қарастырылады және Қылмыстық кодекстің тиісті баптары бойынша тіркеледі.
Басқа қандай кезде жүргізуші куәлігінен айырады
Кейбір жағдайларда Қылмыстық кодексте екі жылдан жеті жылға дейінгі мерзімге көлік жүргізу қызметіне тыйым салу көзделген.
Жол қозғалысы ережелерін немесе көлік құралдарын пайдалану ережелерін бұзғаны үшін (Қылмыстық кодекстің 345-бабы) жүргізуші куәлігінен айыруы мүмкін.
Баптың бірінші бөлігі бойынша екі жылға дейін, екінші бөлігі бойынша үш жылға дейін, үшінші бөлігі бойынша бес жылға дейін, ал төртінші бөлігі бойынша жеті жылға дейін жаза тағайындалады.
Оқиға орнынан кетіп қалғаны үшін үш жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы да қолданылады (ҚК 347-бабы).
Қозғалыс қауіпсіздігі ережелерін бұзғаны немесе теміржол, әуе, теңіз немесе өзен көлігін пайдаланғаны үшін де осындай жаза тағайындалуы мүмкін (ҚК 344-бабы).
Көліктің техникалық жағдайына жауапты қызметкерлер үшін бөлек жауапкершілік көзделген. Көлік құралдарын сапасыз жөндеу немесе ақаулы көлік құралдарын шығару үшін ҚК 348-бабы бес жылға дейін белгілі бір қызметпен айналысу құқығынан айыруға әкелуі мүмкін.
Сонымен қатар жүргізуші куәлігінсіз көлік жүргізуге рұқсат бергендерге жаза қолданылады. ҚК 349-бабы бойынша мұндай заңбұзушылық белгілі бір қызметпен үш жылға дейін айналысуға тыйым салуға әкелуі мүмкін.
Заңбұзушылықтың салдары неғұрлым ауыр болса, тыйым салу мерзімі соғұрлым ұзаққа созылуы мүмкін. Көлікке қатысты құқықбұзушылықтардың көпшілігі үшін ең жоғары жаза мерзімі – жеті жыл, ал өмір бойына тыйым салу тек мас күйінде көлік жүргізуге қатысты ең ауыр жағдайларда қолданылады.
Жүргізуші куәлігінен тек қылмыстық құқықбұзушылықтар үшін айырмайды. Бірқатар жол қозғалысы ережелерін бұзу үшін де әкімшілік заңнама бойынша бұл жаза қолданылады. Ең аз жаза мерзімі – алты айдан бір жылға дейін.
Ең қысқа мерзім алты айдан басталады. Мысалы Әкімшілік құқықбұзушылық туралы кодексінің 606-бабының 2-бөлігіне сәйкес, жүргізуші төтенше жағдай тудырғаны үшін алты айға жүргізуші куәлігінен айырылуы мүмкін.
Ұқсас жаза 596-баптың 3-бөлігінде көлік құралын жолға қою, қарсы келе жатқан көлікті басып озу немесе басып озу ережелерін бұзғаны үшін, сондай-ақ теміржол өткелдерінен өту ережелерін бұзғаны үшін көзделген.
Дене жарақатына немесе көлік құралдарына немесе басқа мүлікке зақым келтіруге әкеп соққан жол қозғалысы ережелерін бұзғаны үшін жүргізуші куәлігінен айыру тоғыз айға дейін жазаланады.
Көлік құралдарын пайдалану ережелерін белгілі бір дәрежеде бұзғаны үшін (590-баптың 2-1-бөлігі және 4-бөлігі), сондай-ақ жол-көлік оқиғасына байланысты міндеттемелерді орындамағаны үшін (611-баптың 2-бөлігі) жүргізуші куәлігі бір жылға дейін тоқтатылуымүмкін.
Әкімшілік құқықбұзушылық туралы кодекс бойынша мас күйінде көлік жүргізу тоғыз жылға дейін жүргізуші куәлігінен айыруға әкеп соғады.
Өзге де жаңалықтарды оқу үшін Telegram арнамызға жазылыңыз!