SMARTNEWS.KZ басылымының хабарлауынша, NASA-ның Perseverance зерттеу аппараты Марс бетіндегі жыныстардан күрделі органикалық молекулалардың іздерін анықтады. Ғалымдар бұл жаңалық ежелгі уақытта Қызыл ғаламшарда тіршілік болуы мүмкін деген болжамды күшейтетінін айтады.
Perseverance аппараты Марстағы Езеро кратеріне қондырылған кезде, оның негізгі міндеттерінің бірі — ежелгі тіршіліктің іздерін іздеу болған. Ғалымдардың болжамынша, миллиардтаған жыл бұрын бұл аумақта көл болған және оның түбіндегі шөгінділерде ежелгі микроағзалардың іздері сақталуы мүмкін еді.
Бір жыл бұрын алынған деректерге сүйене отырып, зерттеушілер зерттеу аппараты ежелгі Марста тіршілік болғанын көрсететін ең маңызды белгілердің бірін тапқанын мәлімдеген. Енді сол аймақтан алынған үлгілерді қайта талдау нәтижесінде, құрамында көміртек негізіндегі жүздеген күрделі органикалық молекула бар екені расталды.
Ғалымдар екі аргиллит үлгісінен — бұрынғы лайлы шөгінділердің қатқан түрінен — күрделі көміртекті құрылымдарды анықтады.
Зерттеу Perseverance зерттеу аппаратының роботтандырылған қолындағы SHERLOC құралы арқылы жүргізілді. Бұл құрылғы жыныстардың құрамын лазерлік талдау әдісімен зерттеп, минералдар мен органикалық заттарды анықтай алады. Зерттеу барысында ежелгі Жер жыныстарында және кейбір метеориттерде кездесетін макромолекулалық көміртек табылған. Бір үлгіде органикалық заттар силикаттармен байланысты болса, екіншісінде олар карбонаттар мен сульфаттардың құрамынан байқалған. Бұл минералдар жыныстардың су әсерінен кейін өзгергенін көрсетеді.
Ғалымдардың айтуынша, табылған органикалық қосылыстардың салыстырмалы түрде жақсы сақталуы олардың Марс бетінің астында ұзақ уақыт бойы радиациядан қорғалған күйде болғанын білдіруі мүмкін.
Сонымен қатар зерттеушілер органикалық заттардың Езеро кратерінен тыс аумақта да табылғанына назар аударды. Бұл ежелгі тіршілік тек Марстағы көлдерде ғана емес, басқа аймақтарда да болуы мүмкін деген болжамға жол ашады.
Алайда мамандар бұл жаңалықты Марста тіршілік болғанының нақты дәлелі деп атауға әлі асықпайды. Күрделі көміртекті молекулалар тірі ағзалардың қалдығы болуы мүмкін, бірақ олар тіршілікке қатысы жоқ химиялық процестер нәтижесінде де пайда болуы ықтимал. Мысалы, гидротермалдық реакциялар кезінде немесе метеориттер арқылы келген болуы мүмкін.
Perseverance Марсқа дәл осындай перспективалы үлгілерді жинау үшін жіберілген еді. Оларды кейін Жерге жеткізіп, зертханаларда терең талдау жоспарланған болатын. Себебі зерттеу аппарат құралдары табылған органикалық заттардың биологиялық жолмен пайда болғанын немесе химиялық процестен түзілгенін нақты ажырата алмайды.
NASA-ның Марстан үлгілерді қайтару бағдарламасына байланысты жоспарлар өзгергендіктен, Қызыл ғаламшарда ежелгі тіршілік болған-болмағанын нақты анықтау мәселесі әзірге кейінге қалдырылды.
Өзге де жаңалықтарды оқу үшін Telegram арнамызға жазылыңыз!