Қазақ әдебиетінде оқырманның жүрегіне жол тапқан шығармалардың бірі – «Шұғаның белгісі». Бұл шығармада махаббат, адам тағдыры, әлеуметтік теңсіздік және қоғамдағы әділетсіздік мәселелері суреттеледі. Жазушы оқырманға тек бір махаббат хикаясын ғана емес, сол уақыттағы қазақ қоғамының шынайы бейнесін де көрсетеді.
Шығарманың басты кейіпкерлері – Шұға мен Әбдірахман. Шұға – ауқатты отбасының қызы. Ол ауылдағы сұлу, тәрбиелі әрі ақылды қыздардың бірі ретінде суреттеледі. Оның көркіне ғана емес, адамгершілігіне де көпшілік сүйсінеді. Ал Әбдірахман болса қарапайым, кедей отбасынан шыққан жігіт. Ол бай болмаса да, білімді, тәрбиелі және еңбекқор адам. Әбдірахманның ең үлкен байлығы – оның ақылы мен адалдығы.
Шұға мен Әбдірахман бір-бірін жақсы көреді. Олардың сезімі шынайы әрі таза. Бірақ сол кездегі қоғамда екі жастың бақытына тек махаббат жеткіліксіз еді. Адамдардың шыққан тегі мен тұрмыстық жағдайына көп мән берілетін. Сондықтан байдың қызына кедей жігіттің үйленуі көпшілікке ұнамайтын.
Міне, шығарманың негізгі қайшылығы да осы жерден басталады. Әбдірахманның кедейлігі олардың бақытына үлкен кедергі болады. Кейбір адамдар екі жастың қосылуын қаламайды. Олар түрлі өсек таратып, Әбдірахманға жала жабады. Соның салдарынан оның өмірі қиындай түседі. Әділетсіздікке тап болған жігіт көп қиындық көреді.
Шұға болса барлық қиындыққа қарамастан Әбдірахманды шын жүрегімен сүйеді. Ол үшін байлық пен мансап маңызды емес еді. Оның арманы – сүйген адамымен бірге болу. Алайда тағдыр екі жастың бұл арманының орындалуына мүмкіндік бермейді. Қайғылы оқиғалар бірінен соң бірі орын алып, Шұғаның өмірі мұңға толады.
Жазушы бұл шығарма арқылы адамның қадірі оның байлығымен емес, мінезімен, тәрбиесімен және адамгершілігімен өлшенуі керек деген ой айтады. Әбдірахман кедей болса да, оның бойында көптеген жақсы қасиеттер бар. Ал Шұға оның байлығына емес, адамдық болмысына ғашық болады.
«Шұғаның белгісі» – тек махаббат туралы шығарма емес. Ол қоғамдағы теңсіздікті, адамдар арасындағы әділетсіз қарым-қатынасты көрсететін туынды. Шығарманы оқыған сайын Шұға мен Әбдірахманның тағдырына алаңдап, олардың бақытқа жетуін қалайсың. Сондықтан бұл шығарма бүгінгі күнге дейін оқырмандарын толғандырып келеді.
Қорытындылай айтқанда, «Шұғаның белгісі» – бай қызы мен кедей жігіттің тағдыры арқылы махаббаттың, адалдықтың және адамгершіліктің құндылығын көрсететін әсерлі шығарма. Ол оқырманға адамның шынайы бағасы байлықта емес, оның жүрегі мен мінезінде екенін түсіндіреді.
Назым Тұрматова
Өзге де жаңалықтарды оқу үшін Telegram арнамызға жазылыңыз!